Universitetlər bu şəhərlərə köçürülə bilər
“Universitetlərin şəhər mərkəzindən kənara köçürülməsi məsələsi həm şəhərsalma, həm də təhsilin keyfiyyəti baxımından illərdir müzakirə olunan, lakin icrası kifayət qədər mürəkkəb və böyük vəsait tələb edən strateji bir layihədir. Bu prosesin nə dərəcədə real olması ilk növbədə dövlətin bu sahəyə ayıracağı investisiyadan və vahid bir "tələbə şəhərciyi" (kampus) modelinin nə dərəcədə doğru planlanmasından asılıdır”.
Bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qocayev deyib.
Onun sözlərinə görə, hazırda Bakının mərkəzindəki tıxac problemi, əhali sıxlığı və universitet binalarının bir-birindən dağınıq yerləşməsi bu zərurəti daha da artırsa da, bu, sadəcə, bir binadan digərinə köçmək deyil, yeni bir infrastrukturun, yeni bir həyat tərzinin sıfırdan qurulması deməkdir: “Köçürülmə üçün əsasən Bakı ətrafındakı boş ərazilər, məsələn, Xocasən, Lökbatan və ya Ələt azad iqtisadi zonasına yaxın ərazilər real namizəd ola bilər. Hətta bir çox ekspertlər bu köçürülmənin paytaxtdan tamamilə kənara, məsələn, Sumqayıt və ya Gəncə kimi şəhərlərin yaxınlığına doğru yönəlməsini də təklif edirlər ki, bu da regionların inkişafına təkan verə bilər. Lakin burada əsas məsələ təkcə ərazi deyil, tələbənin və müəllimin o əraziyə rahat çatmasıdır. Universitet köçürülürsə, mütləq şəkildə sürətli qatar və ya metro xətlərinin həmin nöqtəyə qədər uzadılması, nəqliyyat qovşaqlarının qurulması şərtdir. Yataqxana məsələsi bu işin ən ağrılı yeridir. “Tələbə şəhərciyi” dediyimiz anlayış yalnız auditoriyalardan ibarət deyil. Bura müasir kitabxanalar, laboratoriyalar, idman kompleksləri, yaşayış binaları və iaşə obyektləri daxil olmalıdır. Bu gün Bakıda tələbələrin mənzil problemi ən ciddi məsələlərdən biridir və köçürülmə yalnız o halda uğurlu ola bilər ki, tələbə şəhərin mərkəzində kirayə qalmaq məcburiyyətindən xilas olub, kampus daxilində münasib qiymətə və yüksək şəraitdə yaşaya bilsin. Əks halda, universitetin şəhər kənarına köçməsi tələbələr və müəllimlər üçün əlavə yol əziyyəti və maddi yükdən başqa bir şey olmayacaq”.
Ş.Qocayev əlavə edib: “Dünya təcrübəsi göstərir ki, aparıcı universitetlərin əksəriyyəti kampus modelinə keçmiş təhsil ocaqlarıdır: “Kampus daxilində tələbə elmi mühitdən qopmur, vaxtını yollarda itirmir və universitetin bütün resurslarından 24 saat istifadə edə bilir. Bakının mərkəzində yerləşən universitetlərimizin bir çoxunun həyətyanı sahəsi belə yoxdur, binalar köhnədir və müasir texnoloji tələblərə uyğunlaşdırmaq çətindir. Amma bu prosesin "necə illərdir getməsinə baxmayaraq əsaslı nəticə verməməsi" onu göstərir ki, layihənin maliyyə tutumu və logistik çətinlikləri hələ də tam həllini tapmayıb. Real köçürülmə üçün ilk növbədə pilot layihə kimi bir və ya iki böyük universitetin seçilib tam infrastrukturla təmin edilməsi və uğurlu modelin yaradılması lazımdır”.
Xatırlatma: “Azərbaycan Respublikasının 2027-2030-cu illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nda Bakıdakı universitetlərin köçürülməsi və bölgələrdə yeni universitetlərin açılması məsələsi əksini tapacaq.