SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin (DTK) sədrinin birinci müavini olmuş Filip Bobkovun Azərbaycan Xalq Cəbhəsi (AXC) və 1993-cü ildə ölkədə baş verən siyasi proseslərlə bağlı açıqlamaları yenidən diqqət çəkir. Bobkov müsahibəsində AXC-nin DTK tərəfindən yaradılması barədə iddiaları rədd edib, təşkilatın hakimiyyətə gəlməsi və sonrakı siyasi proseslər barədə fikirlərini bölüşüb.
Bobkov bu fikirləri jurnalist Elmira Axundovaya sağlığında verdiyi müsahibəsində səsləndirib. Müsahibə “haqqin.az” saytında yayımlanıb.
“AXC-nin DTK tərəfindən yaradılması cəfəngiyyatdır”
Filip Bobkov Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin DTK tərəfindən yaradılması ilə bağlı iddiaları “cəfəngiyyat” adlandırıb.
Onun sözlərinə görə, SSRİ-də fəaliyyət göstərən xalq cəbhələrinin arxasında sovet dövlətini dağıtmaq istəyən müxtəlif qüvvələr dayanırdı.
Bobkov həmin dövrdə Qərbdən bu təşkilatlara ciddi dəstək verildiyini iddia edib. O, Baltikyanı ölkələrdə fəaliyyət göstərən xalq cəbhələrini, o cümlədən “Sajudis” hərəkatını nümunə göstərib.
DTK-nın sabiq sədr müavini bildirib ki, Baltikyanı xalq cəbhələrinin nümayəndələri Azərbaycana da gəlir və burada “məsləhət” və dəstək verirdilər.
O, SSRİ-də baş verən şaxtaçı tətillərinə də toxunaraq həmin proseslərin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı iddialar səsləndirib.
“AXC hakimiyyəti saxlaya biləcək qüvvədə deyildi”
Filip Bobkov 1993-cü ildə Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyi dövründə Azərbaycanda yaranmış siyasi böhrana da münasibət bildirib.
O hesab edib ki, AXC hakimiyyəti qoruyub saxlamaq gücündə deyildi. Bobkov bunun əsas səbəblərindən biri kimi təşkilatın spontan şəkildə yaranmasını və daxili ziddiyyətlər nəticəsində parçalanmasını göstərib.
Onun fikrincə, AXC daxilindəki fikir ayrılıqları təşkilatın siyasi imkanlarını zəiflədib və nəticədə hakimiyyətin davamlılığını təmin etmək mümkün olmayıb.
Bobkov: “Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı qanunauyğun idi”
DTK-nın sabiq sədrinin birinci müavini Heydər Əliyevin 1993-cü ildə yenidən Azərbaycanda hakimiyyətə gəlməsini də şərh edib.
Bobkov bu prosesi “qanunauyğunluq” kimi qiymətləndirib və Heydər Əliyevin yenidən ölkəyə rəhbərlik etməsini xalqın “ən düzgün qərarı” adlandırıb.
O, Heydər Əliyevin Naxçıvanda olduğu dövrdə nüfuzunun necə artdığını müşahidə etdiyini bildirib.
İllər əvvəl verilmiş müsahibə niyə yenidən diqqət çəkir?
Filip Bobkovun bu fikirləri yeni açıqlama deyil. Müsahibə onun sağlığında, təxminən beş il əvvəl ictimaiyyətə təqdim olunub. Bobkov 2019-cu ildə vəfat edib.
Bununla belə, AXC-nin formalaşması, 1993-cü il siyasi böhranı və Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə bağlı tarixi-siyasi müzakirələr fonunda sabiq sovet təhlükəsizlik rəsmisinin həmin dövrə dair qiymətləndirmələri yenidən maraq doğura bilər.
Qeyd etmək lazımdır ki, Bobkovun müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər onun şəxsi qiymətləndirmələridir və həmin dövrün mürəkkəb siyasi proseslərinə dair müxtəlif tarixçi və tədqiqatçıların fərqli mövqeləri mövcuddur. Azpost.info