AMİP-dən 21 Azər Hərəkatının 80-ci İldönümü ilə Bağlı Bəyanat

​​Bu il Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası (AMİP) xalqımızın tarixində müstəsna əhəmiyyətə malik olan və milli kimliyimizin oyanışında dönüş nöqtəsi sayılan 21 Azər Hərəkatının 80-ci ildönümünü dərin hörmət və ehtiramla yad edir. Bu hərəkat, böyük bir mübarizənin, milli şüurun və istiqlal arzusunun təcəssümü olaraq yaddaşımızda əbədi yaşayır.
​​21 Azər Hərəkatı 1945-ci ilin dekabrında yaranmış, tarixdə sadəcə bir siyasi hadisə deyil, illərlə davam edən milli-mədəni zülmün və siyasi repressiyaların doğurduğu tarixi bir zərurət idi. Hərəkatın əsas məqsədi Güney Azərbaycan türklərinin dil, mədəniyyət və siyasi hüquqlarının bərpası, mərkəzi hökumətin assimilyasiya siyasətinə son qoyulması idi. Bu, Azərbaycan türklərinin öz talelərini özlərinin təyin etmə arzusunun ən qətiyyətli ifadəsi idi.​Seyid Cəfər Pişəvərinin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Milli Hökuməti cəmi bir il müddətində misilsiz işlər görməyə nail oldu. Bu dövr, Güney Azərbaycan tarixində milli kimliyin bərpası, ana dilinin dövlət statusu alması və geniş miqyaslı ictimai-iqtisadi islahatlar dövrü kimi qızıl hərflərlə yazılmışdır.
Azərbaycan dili ilk dəfə rəsmi dövlət dili elan olundu, məktəblərdə tədrisə başlandı, kütləvi nəşrlər və teatrlar yaradıldı.
Milli mədəniyyət və incəsənət inkişaf etdi, yeni təhsil ocaqları açıldı.Xalqın rifahını yaxşılaşdırmaq üçün torpaq islahatları və ədalətli vergi sistemi tətbiq edildi.
​Bu bir illik fəaliyyət dövrü, Azərbaycan türklərinin öz dövlət idarəçiliyini necə səmərəli qurmağa qadir olduğunu bütün dünyaya sübut etdi.​Təəssüf ki, beynəlxalq siyasi oyunların və mərkəzi hökumətin hərbi müdaxiləsi nəticəsində 21 Azər Hərəkatı 1946-cı ilin dekabrında qəddarcasına yatırıldı. Bu süqut, milli hökumətin rəhbəri Seyid Cəfər Pişəvərinin və hərəkatda iştirak edən digər minlərlə vətənpərvər qəhrəmanımızın qanının bahasına başa gəldi. Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası olaraq, Vətən uğrunda canından keçən bütün şəhidlərimizin və fədakar fəalların xatirəsini əziz tutur, onların qəhrəmanlığını heç zaman unutmayacağımızı bəyan edirik.
​Hərəkatın süqutundan sonra on minlərlə fəalın təqiblərdən qaçaraq Şimali Azərbaycana məcburi axını o taylı bu taylı Azərbaycan arasında qoparıla bilməyəcək bir körpü yaratdı. Bu köç, həm faciə, həm də milli birliyin simvolu idi.​Bu gün, 80 il  geriyə 21 Azər Hərəkatına baxışımız, onun ideya və hədəflərinin aktuallığını bir daha təsdiq edir. Bu hadisələr, bizə milli həmrəyliyin, istiqlal mübarizəsinin əhəmiyyətini və Güney Azərbaycandakı soydaşlarımızın haqlı mübarizəsinin davam etdiyini xatırladır.
​AMİP bəyan edir:
​Güney Azərbaycanlıların bu gün də öz doğma ana dilində təhsil almaq, öz milli kimliyini sərbəst şəkildə ifadə etmək və siyasi hüquqlarını təmin etmək uğrunda apardığı ədalətli mübarizəni yüksək qiymətləndiririk və bu mübarizəyə tam dəstəyimizi ifadə edirik.
​21 Azər Ruhu, milli istiqlal idealı olaraq gənc nəsillərə aşılanmalı, bu qəhrəmanlıq səhifəsi hər bir Azərbaycanlının yaddaşında silinməz olmalıdır.
​Biz, bir daha bəyan edirik ki, Bütöv Azərbaycan ideyası – dil, mədəniyyət və tarixi bağlılıq əsasında formalaşmış milli birliyimiz bizim əsas siyasi prioritetimiz olaraq qalır.
​Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası (AMİP)
12 Dekabr 2025-ci il