MEDİA qəzetlərin maliyyələşməsini məhdudlaşdırdı: “Səs” qəzetində ixtisarlar başladı
Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA) noyabrın 13-də çap mediasına dəstək müsabiqəsinin yeni şərtlərini açıqlayıb. Yeni qaydalara əsasən, qəzetlərin yalnız həftədə bir nömrəsi maliyyələşdiriləcək. Qurum bunu mətbəə, kağız və digər texniki xərclərin artması, həmçinin medianın rəqəmsallaşma prosesinə uyğunlaşmasının zəruriliyi ilə əsaslandırır. Agentlik hesab edir ki, bu qərar həm redaksiyaların yükünü azaldacaq, həm də onların onlayn platformalarda mövqelərini möhkəmləndirməsinə şərait yaradacaq.
Bir gün sonra — noyabrın 14-də — 35 ildir fəaliyyət göstərən “Səs” qəzetinin baş redaktoru Bəhruz Quliyev qəzetin həftədə bir dəfə çıxacağını və kollektivdə ixtisarlar aparılacağını açıqlayıb.
Çap mediası: tənəzzülün uzun tarixi
Azərbaycanda çap mediasının sayının azalması 1990-cı illərin sonlarından başlayıb. 2010-cu illərdə qəzetlərin tirajı kəskin aşağı düşüb, reklam bazarı daralıb, mətbəə və kağız xərcləri durmadan artıb. Bu dövrdə bir çox müstəqil və gündəlik qəzet fəaliyyətini dayandıraraq onlayn formata keçib.
2022-ci ildə qəbul edilmiş yeni “Media haqqında” Qanun və media reyestri çap orqanları üçün əlavə tənzimləmə mexanizmləri yaradıb. 2023–2024-cü illərdə isə reyestr tələbləri, qeydiyyat prosedurları və nəşr qaydaları çap subyektlərinin fəaliyyət sahəsini daha da məhdudlaşdırıb.
Beynəlxalq media azadlığı təşkilatlarının hesabatlarında bildirilir ki, çap mediasının zəifləməsi təkcə iqtisadi səbəblərlə bağlı deyil. Onların qiymətləndirməsinə görə, müstəqil qəzetlərin fəaliyyət imkanlarının daralması, reklam bazarına çıxışın məhdudlaşdırılması və redaksiyaların təzyiq riski ilə üzləşməsi medianın dayanıqlığını ciddi şəkildə zəiflədir. Bu qurumlar həmçinin informasiya mühitinin mərkəzləşdirilməsi və jurnalistlərin təqib hallarını medianın müstəqilliyinə ən böyük zərbə kimi qeyd edirlər.
“Çap mediası süni şəkildə sıradan çıxarılıb”
Fəaliyyətini dayandıran Turan İnformasiya Agentliyinin rəhbəri Mehman Əliyev Meydan TV-yə deyir ki, Azərbaycanda çap mediasının məhv olması hakimiyyətin illərlə apardığı siyasətin nəticəsində baş verib. Həmçinin reklam bazarının çöküşü, qəzetlərin özünü maliyyələşdirə bilməməsi, Media Agentliyinin formal yardım xarakteri daşıması və ümumilikdə medianın hakimiyyətə bağlı maliyyələşmə çap mətbuatını acınacaqlı vəziyyətə salıb:
“Gözlənilən qərar idi; Yardımların dayanmasından baş redaktorların cibləri də bir az naziləcək”
“Yeni Nəsil” Jurnalistlər Birliyinin sədri Arif Əliyev isə deyir ki, çap mediasının zamanla ixtisar olunacağı gözlənilən idi:
“Radikal və ədalətsiz qərar”
“Dünən Medianın İnkişaf Agentliyinin verdiyi qərar radikal və ədalətsiz idi, bu gün isə “Səs” qəzetinin kollektivinin qərarı da radikal xarakter daşıyır. “Nə etməli? Əziz həmkarlar, ağrınızı duyuruq və anlamağa çalışırıq. Deməyə, təsəlliyə söz tapılmır. Həyat davam edir”, – deyə o bildirib.